Pages

Thursday, 27 March 2025

දූෂකයාව හඳුනාගැනීමේ පෙරෙට්ටුවක් අවශ්‍යමද?

 දූෂකයාව හඳුනාගැනීමේ පෙරෙට්ටුවට අනුරාධපුරයේ වෛද්‍යවරිය නොපැමිණීම ගැන ෆේස්බුක් නීති විශාරධයින් විවිධ මත පළ කරද්දී හිටපු ‌ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය පොලිස්පති ප්‍රියන්ත ජයකොඩි අගනා කරුණු පැහැදිලි කිරීමක් කරනවා. කියවා දැනුම්වත් වෙන්න.


මෙහිදී අධිකරණය වින්දිත වෛද්‍යවරියගේ ශාරිරික සෞඛය වගේම මානසික සෞඛය ගැනත් සැලකිලිමත් වනවා.
වින්දිත කාන්තාව තමාට ප්‍රබල ලිංගික අපරාධය සිදු කළ සැකකරු අධිකරණමය හඳුනාගැනීමේ පෙරෙට්ටුවකදී හඳුනාගැනීම මෙම අපරාධය සම්බන්ධව අනාගතයේදී පැවැත්වෙන මහාධිකරණ නඩු විභාගය සදහා ඉවහල් වන ඉතා වැදගත් සාක්ෂියක්.
එම සාක්ෂිය නිවැරැදිව ලබාදීම සදහා ඇය මානසිකව නිරවුල්ව සිටිය යුතුයි.
සමහර කාන්තාවන් මෙවැනි ලිංගික අපරාධ වලදී පමණක් නොව ආයුධ සන්නද්ධව සිදු කෙරෙන කොල්ලකෑම් වැනි අපරාධ වලින් පසුව එම අපරාධකරුවන් අභිමුකව ගොස් හඳුනාගැනීමට මැලිකමක් දක්වනවා
මෙයට පිළියමක් ලෙස තමයි 1988 අංක 18 දරණ අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයට ගෙන එන ලද සංශෝධනය මගින් වින්දිතයාගේ අනන්‍යතාව සගවා ඔහු හෝ ඇය හඳුනාගැනීමේ පෙරෙට්ටුවට ඉදිරිපත් කිරීමේ ක්‍රමය හඳුන්වා දී ඇත්තේ.
මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධව මූලික මහේස්ත්‍රාත් පරික්ෂණය අවසන් වූ පසු ලඝු නොවන නඩු විභාගයක් නොපවත්වා කෙලින්ම මහාධිකරණයේ නඩු පැවරීමටත් අවශ්‍ය නම් ත්‍රී පුද්ගල විනිශ්චය සභාවක් පත්කර එක දිගට නඩුව විමසා ඉතා කෙටි කලකින් තීන්දුව ප්‍රකාශ කිරීමටත් නීතිපතිවරයා විසින් අග්‍්‍රවිනිශ්චයකාතුමා ගෙන් ඉල්ලා සිටිය හැකිද වෙනවා .
මෝදර කාකදූපත අසලදී ඉංදියානු ජාතික රීටා ජෝන්ස් තරුණිය දූෂණය කර මරා දැමීමේ සිද්ධියේදී මේ ක්‍රමය අනුගමනය කර අපරාධය සිදුවී මාස 5 ක් ඇතුළත නඩුව අවසන් කර චූදිතයන්ට මරණ දඬුවම නියම කිරීම සිදු කරනු ලැබුවා.
-හිටපු ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය පොලිස්පති ප්‍රියන්ත ජයකොඩි.

Monday, 17 February 2025

"රාණි" අමු දේශපාලන චිත්‍රපටයක්.

 

මං චිත්‍රපටයක් විචාරය කරන්නේ තිරයේ දකින රූප රාමු, ඇසෙන හඬ පටය පාදක කොටගෙන මිසක වෙනත් පරිබාහිර කාරණාවන් අනුව නොවෙයි.

විශේෂයෙන් වාර්තා චිත්‍රපටයකදී සත්‍ය සිදුවීම් සංසන්දනය කරනවා වුණත් වෘතාන්ත චිත්‍රපටයක් ගැන ඇනලයිස් කිරීමේදී හුදෙක් සිනමා ශාලාව තුළ දකින දේ පමණයි සැලකිල්ලට ගන්නේ.

අපේ තරුණ කාලයේදී, එකල රටේ පාලකයා වූ ප්‍රේමදාස ජනාධිපති වැපිරූ භීෂණයෙන් අනූනමයෙන් බේරුණු, අහම්බෙන් දිවි ගලවා ගත් පරපුරක සාමාජිකයෙක් විදිහට අපේ පරම්පරාවේම ඝාතනයට ලක් වූ රිචඩ් ද සොයිසා වැන්නෙක් මූලික කොට තැනූ "රාණි" චිත්‍රපටය නරඹද්දී අපේ පරම්පරාවේම අහම්බෙන් දිවි ගලවා ගත් සගයෙක් වන අශෝක හඳගම සිනමාවේදියාගේ අර්ථකථනය හෝ ඔහුගේ මනෝභාවය මත තිරයේ දිග හැරුණු රූපාවලියට පමණයි අවධානයට ලක් කළේ.

රාණි චිත්‍රපටය රිචඩ් ද සොයිසා නම් මාධ්‍යවේදියා, කලාකරුවා හෝ ඔහුගේ මව මනෝරාණි සරවනමුත්තුගේ ජීවිත කතාව රැගත් චිත්‍රපටයක් නොවේ. මේ  කිසිසේත්ම රිචඩ් ද සොයිසාගේ හෝ මව මනෝරාණිගේ චරිතාපදාන චිත්‍රපටයක් නොවෙයි. මෙය සමහරු කියන්නා සේ Biographical හෝ Biopic කැටගරියට අයත් වන්නේද නොවේ. චිත්‍රපටය නැරඹූ බොහෝ දෙනා වරද්දා ගන්න තැන වන්නේ මෙයයි. ඔවුන් සැබෑ රිචඩ්, සැබෑ මනෝරානි සොයන්නට උත්සුක වුණේ මේ වරද්දා ගැනීමෙනුයි.

රිචඩ් ද සොයිසාගේ මව සිය එකම දරුවා, බෙහෙවින් ආදරය කළ එකම පුතා, සිය ජීවිතයේ අඩක්වූ තරුණයා ඝාතනයට ලක් වීමෙන් පසු ජීවිතයට මුහුණ දුන් ආකාරය හඳගමගේ ඇසින් විග්‍රහ කිරීමක් ලෙසයි මා දකින්නේ.

මේ චිත්‍රපටය හඳගම හැර වෙනත් අධ්‍යක්ෂවරයෙකු නිමා කළා නම් මීට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් රූපාවලියක්, රූප සංජානනයක් ජනිත වනු ඇති.

එසේම චිත්‍රපටයක් විචාරය කිරීමේදී මා යෝජනා කරන්නේ පෙනෙන රූපාවලිය හා ඇසෙන හඬ පටය මත විචාරක්ෂියක් යොමන ලෙසයි. එසේ නැතුව චිත්‍රපටය අධ්‍යක්‍ෂණය කිරීමට විචාරකයා උපදෙස් දිය යුතු නැහැ. අර ජවනිකාව මෙහෙම වුණා නම් හොඳයි, අරහෙම වුණා නම් හොඳයි, අරක එපා, මේක එපා, අරක නෑ, මේක නෑ..යනුවෙන් තමන්ට රිසි යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමත් විහිළුවක්. එහෙම අයට අපට කියන්න වෙන්නේ එහෙම නම් ඔයා ඒවා දාලා, අරවා ඉවත් කරලා, ඒ නළු නිළියන් හොඳ නැත්නම් සුදුසු අය දාලා චිත්‍රපටයක් හදන ලෙසයි.

සමස්ථය කුළුගන්වන වචනය කිහිපයකින් කිවහොත් රාණි  යනු අශෝක හදගම නිර්මාණය කළ විශිෂ්ටතම චිත්‍රපටය නොවනවා සේම සාමාන්‍ය චිත්‍රපටයකුත් නොවෙයි.

"අල්බෝරාදා", "මේ මගේ සඳයි" වැනි විශිෂ්ට  චිත්‍රපටයක් නොවන්නා සේම "විදු" "අසන්ධිමිත්තා" වැනි  සාමාන්‍ය චිත්‍රපටයක්ද නොවේ. මා රාණි පෙළගස්වන්නේ, "මේ මගේ සඳයි" "ඉනි අවන්", “අක්ෂරය”  යන හඳගමගේ අතිශය දේශපාලනික චිත්‍රපට ගමන් මගේ නවතම අත්හදා බැලීම ලෙසයි. දේශපාලන චිත්‍රපට ලෙස අප වර නගන්නේ දේශපාලන චරිත පිහිටා තිබීම, පාද කොට ගැනීම නොවේ.  කෘතිය පුරා සිහින් හුයක් සේ දිවෙන දේශපානය මතයි. ධර්මසේන පතිරාජ ලංකාවේ ප්‍රමුඛ දේශපාලන චිත්‍රපටකරුවා වෙද්දී "රහස් කියන කඳු" තැනූ ජගත් මනුවර්ණ හැරුණු කොට අතිශය දේශපාලන සංසිද්ධීන් පාදක කොට චිත්‍රපට හැදූ එකම සිනමාකරුවා වන්නේ අශෝක හඳගමයි. 

හරි දැන් අටුවා ටීකා ටිප්පනි අතහැර "රාණි" චිත්‍රපටය ව්‍යච්ඡේදනය කරමු.

“රාණි” යනු දේශපාලන චිත්‍රපටයක්. එය දේශපාලන චිත්‍රපටයක් (Political Cinema) ලෙස මා හඳුන්වන්නේ මියගිය හෝ ජීවමාන දේශපාලකයින් චරිත ලෙස හමුවන නිසා නොවේ. මුළු මහත් සමාජයක් ග්‍රහණයට ගත් දේශපාලන සංසිද්ධි පසුබිමේ හඹාගෙන සමාජ දේශපාලන කතිකාවතකට මග පාදන චිත්‍රපටියක් බැවිනුයි.

සමාජ විරෝධී, අයුක්තිය රජ කළ, සමාජ අසාධාරණය ඉස්මතු වූ අන්ත දූෂිත හා අන්ත ප්‍රතිගාමී පාලන ක්‍රමයකට විරුද්ධව තරුණ තරුණියන් නැගී සිටි යුගයක ඔවුන් සමූල ඝාතනය කොට බලය රැක ගන්නට වෙර දැරූ මිනීමරු පාලන තන්ත්‍රයක ම්ලේච්ඡත්වය තමයි මේ චිත්‍රපටයෙන් පිළිබිඹු වන්නේ. ඒ සඳහා ඒ යුගයේ වින්දිත පවුලක් හා ඒ හා බැඳුණු චරිත තමයි හඳගම යොදා ගන්නේ. 

චිත්‍රපටය ගලා යන්නේ සිද්ධීන් අනුපිළිවෙළට නොවේ. එහෙයින් මා විග්‍රහ කරන්නේත් අනුපිළිවෙළකට නොවේ.  මුල-මැද-අග උඩු යටිකුරු වූ පෙළකින් තමයි තිර රචනය ගොඩනැගී ඇත්තේ.

80 දශකයේ අවසාන භාගය වන විට, විශේෂයෙන් 88-89 වර්ෂ වලදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ මෙන්ම දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරයේ නිරායුධ මෙන්ම සන්නද්ධ තරුණ තරුණියන් රටේ විවිධ ප්‍රදේශවල විවිධ අවස්ථාවල පාලනය සියතට ගනිද්දී රටේ නිල පොලිසිය හා හමුදාව එක්ව පැරා මිලිටරි කණ්ඩායම් ඝාතන සංස්කෘතියක් ඇරඹුවා. ඒ අනුව මහ මඟදී පමණක් නොව නිවෙස් තුළදීත් ක්‍රියාකාරීන් අනුගාමිකයන්, සහය දක්වන්නන් පැහැරගෙන ගොස් මරා දමනු ලැබුවා, අතුරුදන් කරනු ලැබුවා.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නායක රෝහණ විජේවීර ඇතුළු ක්‍රියාධරයින් ඝාතනය කළ 1989 නොවැම්බර් මාසයෙන් පසුව ඉතිරි වූ පළමු පෙළ හා  දෙවන පෙළ නායකයන් පමණක් නොව අනුගාමිකයන් මෙන්ම  විවිධාකාරයෙන් සම්බන්ධ වූවන්ද පාවා දෙන්නන් හා ඔත්තු කරුවන්ගේ තොරතුරු මත ඝාතනය කිරීම ඇරඹුණා.

මේ ඝාතන බොහෝමයක් රටේ පාලකයාගේ,  පාලකයා වටා සිටි ජුන්ටාවේ අනුදැනුම හා තෝරා ගැනීම මත සේම හුදෙකලා සිදුවීම් ලෙසට ද සිදු වුණා.

"රාණි" චිත්‍රපටයේ පොලිස් කණ්ඩායම කිසියම් ලොක්කෙක් සමග රාත්‍රී මත්පැන් සාදයක් පවත්වා එහිදී කියවෙන නමක් වන රූපවාහිනී නිවේදක රිචඩ් ද සොයිසා පැහැරගෙන ගොස් මරා දමනවා.

සැබෑ ලෝකයේ එවකට පාලකයා වූ ප්‍රේමදාස මත්පැන් සාද නොපැවැත්වූ කෙනෙක් ලෙස අප දැන සිටියත් චිත්‍රපටයේ රූප රාමු මගින් ප්‍රේමදාස ලෙස යමෙකුට උපකල්පනය කළ හැකියි. සැබෑ ලෝකයේ ප්‍රේමදාස මෙන්ම තවත් ලොක්කන් උන්නා. ඒ සිරිසේන කුරේ, රංජන් විජයරත්නන වැන්නන්.

චිත්‍රපටයේ පොලිස් නායකයා රොනී ගුණසිංහ ලෙස නොදැක්වූවත්, තිරයේ පතිත වන දේ මෙන්ම සැබෑ ලෝකය හා සංසන්දනය කිරීමේදී ඒ ප්‍රේමදාස සමඟ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බයෙන් ඝාතනය වූ පොලිස් අධිකාරී රොනී ගුණසිංහ බව අපි දන්නවා.

හදගම රොනීගේ හෝ ප්‍රේමදාසගේ නම් සදහන් කිරීමෙන් වැලකුණත් මේ චරිත සඳහා තෝරාගත් නළු නිළියන් මගින් අපට මේ කවුරුන්දැයි ඉඟි කරනවා. එහෙත් ඒ කාලයේ සිද්ධි ගැන සංවේදී නොවන, අත්දැකීම් නැති නව පරම්පරාව හෝ විදෙස් පිරිස් මේ චරිත හඳුනාගන්නේ නැහැ. "ලොක්කා" ඕනෑ කෙනෙකු විය හැකිය.

එකම නිශ්චිත කාරණය වන්නේ මේ හැම ලොක්කෙකුම අවසාන විග්‍රහයේදී ඉටු කළේ රටේ පාලකයා වූ රණසිංහ ප්‍රේමදාසගේ උවමනාවට බවයි.

ඒ නිසා චිත්‍රපටය පුරා ප්‍රේමදාසගේ භයංකාර මිනීමැරු භාවිතය හෙවනැල්ලක් සේ පිළිබිඹු වෙද්දී චිත්‍රපටය අවසන් ජවනිකාවේ ලොක්කා සඳහන් කළ පුද්ගලයකු සොයා ගොස් පැහැරගෙන ඝාතනය කිරීමේ වගකීමෙන් චිත්‍රපටය තුළ ප්‍රේමදාස නිදහස් වන්නේ නෑ.

අනෙක් අතට ලොක්කා කවරෙකු වුවත්, ලොක්කා සංකේතයක් වුවත් ඔහු නමක් සඳහන් කරනවා හැර දැන් මරා දමන්නයි නියෝග දෙන්නේ නෑ. ඒ මිලිටරි හෝ පැරාමිලිටරි කණ්ඩායම් තමන්ට ලබාදෙන ලිස්ට් එකෙන් එක එකා ඉවරයක් කරනවා පමණයි.

"අරූ ඕනෑවට වැඩියි" යන්නෙන් කියන්නේ “අරූ අයින් කරපන්” කියන එක තමයි.

“රාණි” චිත්‍රපටය පුරා ජීවත් වෙන්නේ වෛද්‍ය මනෝරාණි  සරණමුත්තුයි. පැහැරගෙන ගිය පුතා පැය කිහිපයක් ඇතුළත මරා දමනු ඇතැයි ඇය තුන් හිතකින්වත් හිතන්නේ නෑ. එසේ සිතුවා නම් ඇය ඇගේ පෞද්ගලික සම්බන්ධතා භාවිත කොට ඒ රැය පුරා පුතාව බේරා ගැනීමට උත්සාහයක යෙදෙනවා නිසැකයි. එසේ පැහැරගෙන ගියද,  පෞද්ගලික මැදිහත්වීම් මගින් නිදහස් කොට ගත් තරුණයින් සිටියා.

විශේෂයෙන් ඒ වන විට ප්‍රේමදාසට එරෙහිව ක්‍රියාකාරී වුණත් "පැය විසි හතරක් ඇතුළත රිචඩ්  නිදහස් කරගන්නවා”  කියා තමන්ගේ හිතෛෂී දේශපාලකයා වූ ලලිත් ඇතුලත්මුදලි පැවසූ වදන් ඇය විශ්වාස කළා. ලලිත් එය කියන්නේ දැඩි විශ්වාසයකින්. ඒත් පැහැරගෙන යන්නට ආ මොහොතේ රොනී පැවසූ වචන වල බරපතළකම මනෝරාණි  වටහා ගත්තේ නෑ. “අපි ආවෙ ඇමති ලෙවල් එකට ඉහළින් ආ ඔ්ඩරයකින්.”

හිටපු රාජ්‍ය ආරක්ෂක ඇමති වුවත් ලලිත් ඇතුලත්මුදලිට, ප්‍රේමදාස ජානාධිපතිවරයා අබිබවා, නැත්නම් ප්‍රේමදාසගේ සට්ටැඹියන් වූ රංජන් හෝ කුරේ අබිබවා මරණීය තීන්දුව වෙනස් කර ගන්න ලැබෙන්නේ නෑ.

අප මේ ගැන පුදුම විය යුතු නැත්තේ රිචඩ්ගේ මිනීමරුවන්ට දඬුවම් දෙන්නට, රිචඩ් අලෙවි කොට බලයට ආ චන්ද්‍රිකා, මහින්ද වැන්නන්ටවත් උවමනාවක් හෝ හැකියාවක් නොතිබූ තත්ත්වයක් යටතේයි.

සිය දරුවා බලහත්කාරයෙන් මහා රෑ පැහැරගෙන යද්දී ඉදිරියට පැන වියරුවෙන් මෙන් ඊට විරුද්ධව කටයුතු කළ මනෝරාණි දේශපාලකයාගේ පොරොන්දුව විශ්වාස කොට සංයමයකට පත් වුවද, පසුදා දහවල් මළසිරුර හඳුනාගන්නට යන්නේ රිචඩ් මරා දමා ඇති බව සිතේ ධාරණය කොට ගෙනයි.

දහස් ගණන් දරුවන් අතුරුදහන් වී මළ සිරුර සොයා ගන්නටවත් නොහැකිව ටයර් සෑවල පුළුස්සා දමා හෝ ගංගාවල පාකර කිඹුලන්ගේ, කබරයන්ගේ ගොදුරු බවට පත්වූ කලෙක සිය පුතාගේ සිරුර දකින්නට ලැබීමෙන් තමන් ලංකාවේ සිටින වාසනාවන්ත මවක් බව මනෝරාණි ප්‍රකාශ කිරීමෙන් ඇගේ සිතුවිලි ප්‍රකට වෙනවා. රිචඩ් ගේ මරණය ඉදිරියේ හඬා නොවැටෙන ඇය සිය පුතා මරා දැමුවන් පිළිබඳ වෛරයක් තරහවක් ගොඩනගා ගන්නවා.

රිචඩ් ගේ දෙණ අසලට එන මිනිරුවා නොහොත් ප්‍රේමදාස ඉදිරියේ මුවින් නොබැන ඇය පෙන්නුම් කරන්නේ ඒ කෝපයයි. ඒ මොහොතේ ස්වර්ණා මල්ලවාරච්චි සිය කෝපාග්නිය මුහුණෙන්, බැල්මෙන්, ඉරියව්වෙන් මුදා හළ අයුරු ප්‍රශංසනීයයි. ඒ ප්‍රේමදාසව දවා හළු කරන බැල්මක්.


චිත්‍රපටයේ මා වඩාත්ම අගය කරන සිනමානාත්මක දර්ශනය වන්නේ ගයාන් ගිටාරය වයද්දී රිචඩ් හා මොනෝරාණි ඊට එක්වෙමින් ගී ගයන අවස්ථාවයි. එය හඳගමගේ සිනමාවේ රූපමය සත්කාරය හා චන්නගේ කැමරාකරණයේ අති විශිෂ්ට රූපාවලියකි. විශේෂයෙන්ම single take එකක් ලෙස රූගත කර ඇති ඒ දර්ශනයේ කැමරා චලනය චන්නගේ හැකියාවේ ඉහළම සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරනවා. බඩකඩෙත්තු චිත්‍රපටවල දියාරු වී යන චන්නගේ හැකියාව හඳගම කලකට පසු යළි ඔසවා තබනවා කිව්වොත් නිවැරැදියි.


එසේම අඳුරු පැහැ පසුතල හා වර්ණ මගින් කලා අධ්‍යක්ෂවරයා හා කැමරා අධ්‍යක්‍ෂවරයා ඇති කළ මනෝභාවය වඩාත් කුළුගැන්වෙන්නේ ප්‍රේමදාස බෝම්බයෙන් ඝාතනය වූ අවස්ථාවෙන් පසු ආලෝකමත්ව හා වර්ණවත්ව රූපාවලිය සකස් කොට ඇති ආකාරය නිසයි. ඉන් අනතුරුව ජනතාව මහ මඟට බැස ප්‍රීතියෙන් නටන දර්ශනය වන තෙක්ම මෙම තානය පවත්වා ගැනීම සංකේතාත්මකයි.

රිචඩ් මරා දැමීමෙන් කම්පනයට පත් වී කෝපයට පත්වන මනෝරාණි මව්වරුන්ගේ පෙරමුණ හරහා සිය දේශපාලන අවශ්‍යතාවලට භාවිතා කිරීමට මහින්ද රාජපක්ෂලාට, මංගල සමරවීරලාට හැකිවන්නේ ඇය තුළ වන අති මානුෂීය හා මාතෘත්වය සසල වූ හැඟීම් ඉදිරියේදීය. දරුවන් අහිමි වූ හෝ මරා දැමූ පවුල් වල මවුවරුන්ට ඇය නායකත්වය දෙන්නේ අවංක චේතනාවෙනි.  අප්‍රතිහත ධෛර්යයෙනි.

ඒ මිනීමරු පාලකයන් පළවා හැරීම ඇගේ ඒකායන අරමුණයි. ඒ පාලන සමයේම එක් දැති රෝදයක් වූ ලලිත් ඇතුලත්මුදලි වැනි සමීපතමයෙකුගේ විවේචන ඉදිරියේ වුව නොසැලෙන මනෝරාණි තමන්ගේ ඉහළ මධ්‍යම පාන්තික සමාජ භාවිතය පසෙකලා මහ පාරට බසින්නේ ඒ අරමුණනි.

සිය ආදරණීය පුත්‍රයා වෙනුවෙන් තමන්ට පිදිය හැකි ඉහළම ප්‍රේමය එලෙස කටයුතු කිරීම බව ඇය විශ්වාස කළා වැන්න.

අශෝක හඳගම සිය කළා ජීවිතය ආරම්භ කළේ  "හෙණ" හා "මාඝාත" යන වේදිකා නාට්‍ය නිර්මාණය කිරීමෙනි. පැවැති අතිශය බිහිසුණු වාතාවරණයේදී ජීවිත අවදානම පවා නොතකා හඳගම කටයුතු කළේ සමස්ථ තරුණ පරම්පරාවක හඬ යටපත් වන්නට ඉඩ නොදී පුරවැසියාගේ සිත් සතන් පුදූ කොට දෑස් වසා පැවති කඩතුරා ඉවත් කිරීමටයි.

එහෙයින්ම "හෙණ" හා "මාඝාත" වැනි නාට්‍ය මා හඳුන්වන්නේ "අමු" නාට්‍ය ලෙසිනි. ඒ "අමු" බව නිර්මාණයේ ප්‍රක්ෂේපණයට ඉමහත් ජවයක් සැපයීය.

"රාණි" චිත්‍රපටයේදී හඳගමගේ අමු නාට්‍ය වල තිබු "අමු" බව ඉස්මතු වේ. ඔව් ... මෙවන් දේශපාන පාදඩ යුගයක් ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමේදී අමුවෙන් කිව යුතු දේ අමුවෙන්ම කිව යුතුය. අමුවෙන් පෙන්විය යුතු දේ අමුවෙන් පෙන්විය යුතුය. "රාණි" චිත්‍රපටයේ විටින් විට මතුවන මේ අමු අගතියට මා ප්‍රිය කරන්නේ ඉන් ප්‍රේක්ෂක සිතුවිලි  උද්දීපනය කරන බැවිණි.

රණසිංහ ප්‍රේමදාස, ලලිත් ඇතුලත්මුදලි, මංගල සමරවීර, මහින්ද රාජපක්ෂ වැන්නන් කරලියට ගෙන ඒමෙන් කිසියම් ඉතිහාසයක් අමුවෙන්ම ප්‍රේක්ෂකයා ඉදිරියට ගෙන ආවා  මදිවට හඳගම ඒ දේශපාලකයන්ගේ ලක්ෂණ අමුවෙන්වෙන්ම  ගෙන හැර පා ඇත. ඒ හැමෙකාම කටුයුතු කර ඇත්තේ තම තමන්ගේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් හා තම තමන් සම්බන්ධ දේශපාලන යන්ත්‍රයේ දතිරෝද ලෙසිනි.

ඒ සඳහා නළුවරණයේදී වඩාත් සැලකිලිමත් වන හඳගම, එකී චරිත නිරුපනය සඳහා අද දවසේ මෙරට සිටින නළුවන් අතරින් ඉතාමත් නිවැරදි තේරීම් සිදු කොට ඇති බව මගේ අදහසයි. එසේම ඒ චරිත සමාජය ඉදිරියේ කෙතරම් ප්‍රබල චරිත වුවත් ඒවා මනෝරාණිගේ චරිතය අබිබවා ඉස්මතු නොකරන්නට හඳගම පරිස්සම් වෙයි.

 කොටින්ම රිචඩ්ගේ හෝ කරුගේ චරිතය වුවත් මනෝරාණිට ඉහළින් මොහොතක්වත් මතු වන්නේ නෑ.

රඟපෑම් ගැන සඳහනක් කරද්දී   "හංස විලක්" හි මිරැන්ඩා, "සාගර ජලය මදි හැඬුවා ඔබ සන්දා" හී හීන් කෙල්ල, "සුද්දිලාගේ කතාව"හි සුද්දී අබිබවා යනවා පමණක් නොව ස්වර්ණාගේ රංගන ජීවිතයේ උපරිම රේඛාව සනිටුහන් කළ "දඩයම" හි රත්මලී රංගනයටත් ඇය සමපාත වන බවයි මගේ අදහස.


"රාණි" චිත්‍රපටයේ කිසිදු අවස්ථාවක අපට හුරු පුරුදු ස්වර්ණා මල්ලවාරච්චිගේ රංගන විලාශය දක්නට නැහැ. ඉන්නේ "රාණි"ම පමණයි. අංග රචනගේ දක්ෂතාව වගේම ස්වර්ණාගේ එළැඹුමත්, හඳගමගේ මෙහෙයවීමත් ඊට හේතු වන්නට ඇති. අපට මෙහෙම කියන්නට සිදු වන්නේ මනෝරාණි සරවනමුත්තු යම් යම් අවස්ථාවලදී සැබැහින් මෙන්ම රූප මාධ්‍යයෙන් අප දැක ඇති නිසයි. චිත්‍රපටය පුරා දිවෙන්නේ ස්වර්ණාගේ ලතාව නොව, ස්වර්ණාගේ ඉඟි බිඟි නොව, ස්වර්ණාගේ භාෂා විලාශය නොව මනෝරාණිමයි.

එහෙයින් සිය ජීවිත කාලය තුළ අති විශිෂ්ඨ රංගනයක් කළා කියා ස්වර්ණාට සතුටු විය හැකියි.

අනෙක් රංගන ශිල්පීන් හා ශිල්පිනියන් ගැන කියනවා නම් කරු නමැති මෙහෙකරුවා ලෙස රඟ පෑ මයුර කාංචන සියල්ලන් අබිබවා පෙරමුණට එනවා. මයුරගේ රංගනය ස්වර්ණාට සිය හැඟීම් පිළිඹිබු කර ගැනීමට ඉමහත් පිටුවහලක් වෙනවා.

ප්‍රේමදාස ලෙස රඟන ප්‍රියන්ත ලලිත් වගේම මංගල සමරවීර ලෙස රංගන අශාන් ඩයස් සිය භූමිකා මැනවින් රඟපානවා. සමාන්‍යයෙන් මීට පෙර බොහෝ අවස්ථාවලදී අධි රංගනයක යෙදුණු  අශාන් ඩයස් සිය සීමා මායිම් තේරුම් ගනිමින් අදාළ චරිතයට ආවේශ වෙන්නේ මුල් වරට බවයි මගේ හැඟීම.  අශාන් බොහෝ චිත්‍රපට වල අශාන්ම තමයි.


ලලිත් ඇතුලත්මුදලි ලෙස රඟන, සනත් ගුණතිලක ඉතා අසීරු චරිතයක් සිය අණසකට යටත් කරගැනීමට දක්වන උත්සහය අගය කළ යුතුයි. මේ සනත් කළ හොඳ රංගනයක්.

මහින්ද රාජපක්ෂ ලෙස රඟන බිමල් ජයකොඩි, මහින්දගේ දැවැන්ත ප්‍රතිරූපය ග්‍රහණය කරගැනීමේදී තරමක් අසරණ වෙන බව දැනෙනවා. අශාන්, තමන් අබිබවා මංගල වෙද්දී, බිමල් මහින්ද නොවී බිමල්ට සීමා වෙන ලකුණු පෙනෙනවා. මෙය වඩාත් සංසන්දනය වන්නේ අශාන් හා බිමල් එකම දර්ශන වල පෙනී සිටිද්දීයි.

රිචඩ්ගේ ප්‍රේමනීය සගයා වන ගයාන්  ලෙස රඟන සජිත අනුත්තරත් ස්වර්ණාගේ රංගන බලපරාක්‍රමය හමුවේ යටපත් වෙන බව පෙනෙන නමුත් රෙහාන්ට මතු වන්නට ඉඩ හරිමින් සාර්ථක රංගනයක නියැලෙනවා. සජිතගේ දක්ෂතා එලෙසින්ම මතු වූවා නම් රෙහාන් ස්වෝත්සහයෙන් ගොඩ නගන්නට වෙර දරන නුහුරු රඟපෑම් යටපත් වන්නට ඉඩ තිබුණා.

සෞම්‍ය ලියනගේ අනුසයා සුබසිංහ, ගිහාන් ප්‍රනාන්දු, සම්පත් ජයවීරට පෙනී හිටින්න විතරක් තියෙන නිසා ඒ චරිත වලට කාව ගත්තත් ලොකු අවුලක් නෑ.

කිංග්ස් රත්නම්, නලින් ලුසේනා, අනුරාධ මල්ලවාරච්චි තමන්ගේ මැර භූමිකා මැනැවින් ඉටු කරනවා. ඔවුන් සිය පුද්ගලිකත්වය අබිබවා යමින් පොලිස් මැරයන් බවට පත් වෙනවා.

ස්ටෙෆාන් තිරිමාන්න නම් වැඩේට ගැලපෙන්නේ නෑ. පොඩි කොමඩි ගතිය මතු වෙන්නේ.  හඳගමට තම පිටපතට සංගීතකාරයෙකුගේ චරිතයක් ඔබ්බවන්නට අවශ්‍ය වීම අපට ප්‍රශ්න කළ නොහැකි වුවත්, එය අනවශ්‍ය බවත් ප්‍රේක්ෂකයාට තේරුම් යන්නේ ස්ටෙෆාන් එකී චරිතය මනාව වහා නොගත් නිසාත්, හඳගම ඒ චරිතය බලෙන් එල්ලූ නිසත් කියලයි මට හිතෙන්නේ.  

"රාණි" චිත්‍රපටයේ කැමරාකරණය සුවිශේෂයි. චන්න දේශප්‍රියගේ දක්ෂතාව රටම හඳුනනවා. කැමරා අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස සලකා තමයි මම එහෙම කියන්නේ. බිමල් දුෂ්මන්තගේ කලා අධ්‍යක්ෂණය චිත්‍රපටයට ගෙන එන්නේ ආලෝකයක්. ප්‍රියන්ත දිසානායකගේ අංග රචනා වගේම අරුණ ප්‍රියන්ත කළුආරච්චිගේ හඬ පාලනයත් "රාණි" චිත්‍රපටයේ අගය වැඩි කරනවා.

චිත්‍රපටයේ සමහර තැන් තවත් සංස්කරණය වූවානම් මැනවයි සිතෙන නමුදු රවීන්ද්‍ර ගුරුගේ තම සංස්කරණ අත්දැකීම් මත නිවරැදිම සංස්කරණය ලෂ්‍යයන් තෝරා ගැනීමට වෙහෙසී ඇති බව පෙනෙනවා. තිර පිටපතේ පවත්නා එහාට මෙහාට පිට පැනීම්, ගලායාම ඕලාරික කරන අවස්ථා නැතිවා නොවේ.

විශේෂයෙන් "මාඝාත" වේදිකා නාට්‍යය නරඹා රිචඩ් හා මනෝරාණි පැමිණෙන දර්ශනයේ ඇදෙන ගතියක් දැනෙනවා. ඒ වගේම සංගීතකාරයාගේ දර්ශනත් ඇදි ඇදී යනවා. ඒ හැරෙන්නට මා පෙර සඳහන් කළ පරිදි ගිටාරය වයන තැනත්, අවසන් දර්ශනයේ පොලිස් මැරයන් රිචඩ් සොයා යාමත්, තරුණිය රිචඩ්ගේ කාමරට යන්නට අවසර ඉල්ලා පඩිපෙළ නගින දර්ශනයත් සුපිරි සංස්කරණ අවස්ථා.

දෘශ්‍ය සංකලනය කරන චත්‍ර  වීරමන් මැයි රැලියේ බෝම්බය පිපිරවීමේ දර්ශනය පමණක් ගත්තත් ඔහු මෙරට සිටි දක්ෂතම දෘශ්‍ය සංකලන ශිලිපියෙක් බව මොනවට කියා සිටිනවා.

"රාණි" යනු ලාංකික සිනමාවේ විශිෂ්ටතම චිත්‍රපටයක් නොන්වන්නා සේම අශෝක හඳගම නිර්මාණය කළ තවත් සුවිශේෂී චිත්‍රපයටයක්. එය අත්‍යන්තයෙන්ම දේශපාලන චිත්‍රපටයක්.

මනෝරාණි නිතර දුම්වැටි ඉරීම, විස්කි බිම, රිචඩ් සමලිංගික නැඹුරුතාවක් දැක්වීම, මනෝරාණි හා ලලිත් අතර ප්‍රේමයක සංඥා දැල්වීම වැනි කාරණා සැබෑ ජීවිත වල මනෝරාණි, රිචඩ්, ලලිත්ලාට කෙලෙස අදාළදැයි අප දන්නේ නෑ. හැබැයි චරිත ගොඩ නැංවීමේදී, අධ්‍යක්ෂවරයාට ඒ සඳහා ඇති අනුල්ලංඝනීය අයිතිය බැහැර කරන්නටත් බැහැ. මන්ද “රාණි” යනු  biographical හෙවත්  biopic චිත්‍රපටයක් නොවන නිසා.

"රාණි" අමු දේශපාලන චිත්‍රපටයක්. එක අවිචාර සමයක් පිළිබිඹු කරන අපුරු චිත්‍රපටයක්. වඩාත්ම ඒ බව දැනෙන්නේ ලංකාවේ දේශපාලනය උඩු යටිකුරු වූ මෙවන් අවස්ථාවක මෙය තිරගත වීම නිසයි.


හෙන්රි වර්ණකුලසූරිය

 



Tuesday, 21 January 2025

සිංහල සිනමාවේ සංවත්සර දිනය වෙනස් වෙන්න තිබුණා....

 වැරැදි මගක නොගියා නම් සිංහල සිනමාවේ සංවත්සර දිනය වෙනස් වෙන්න තිබුණා....

ප්‍රථම සිංහල කතානාද වෘතාන්ත චිත්‍රපටය 1947 ජනවාරි 21 වැනිදා තිරගත වීම ඇරැඹුණද සිංහල සිනමාවේ ආරම්භය ඉන් එහාට දිවෙනවා. ඒ නිසා ජනවාරි 21 සංවත්සර දිනය වීම අහම්බයකටත් වඩා තරඟයක යෙදීමේ හා ජයග්‍රහණය කිරීමේ මෙන්ම තරඟයකදී එකිනෙකා පරයා යන්නට විවිධ අලකලංචි සිදුවීම ගැන ඉඟි කරනවා.


පළමු සිංහල චිත්‍රපටය (එකල හැඳින්වූයේ බයිස්කෝප් ලෙසිනි.) නිෂ්පාදනය ආරම්භ වූයේ 1923 දී. එනම් පළමු සිංහල කතානාද චිත්‍රපටය ලෙස සම්භාවනාවට පාත්‍ර වන "කඩවුණු පොරොන්දුව" තිරගත වීමට වසර 24 කට පෙරදී.


ඒ "රාජකීය වික්‍රමය"යි. මෙහි ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑවේ එවකට සුරූපී තරුණයා තේරීමේ තරගයකින් පළමු තැන දිනාගත් එන්.එම්. පෙරේරා සහ සිබිල් ජිම් නම් තරුණියයි. ග්‍රේෂන් පෙරේරා, එරික් වීරසේකර, එන්.පී.ඩී. ඇල්බට් සිල්වා, රෙජිනෝල්ඩ් පෙරේරා, පර්සි පෙරේරා සහ ඩේවිඩ් මැනුවෙල් මෙහි රඟපෑවා. ‘රාජකීය වික්‍රමය’ චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන කටයුතු මාස හයකදී අවසන් වුණා. නූර්බායි නමැත්තෙකු නිෂ්පාදනය කළ මේ චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කළේ දකුණු ඉන්දීය කැමරාශිල්පී ගුප්ත යි.

"රාජකීය වික්‍රමය " චිත්‍රපටයේ කලා අධ්‍යක්ෂක වරයා ලෙස ප්‍රසිද්ධ සිතුවම් ශිල්පියෙකු වූ සාර්ලිස් මාස්ටර් කටයුතු කර ඇති අතර සහය කලා අධ්‍යක්ෂක ලෙස ජී . ඇස් ප්‍රනාන්දු කටයුතු කර තිබෙනවා . කෙසේ වුවත් ප්‍රථම නිහඬ සිංහල චිත්‍රපටය ලංකාවේ ජනතාවට නැරඹීමට ලැබුණේ නැහැ.

ප්‍රථමවරට නිෂ්පාදනය කළ සිංහල චිත්‍රපටය වූ "රාජකීය වික්‍රමය" බොම්බාය අවට නගරවලදීත්, සිංගප්පූරුවේත් ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් පසුව ලංකාවට ගෙන ඒමට පෙර ඇතිවූ හදිසි ගින්නකින් දැවී පිලිස්සී ගියේ කුමන්ත්‍රණයකින් බවයි ලේඛන වල සඳහන් වන්නේ. කෙසේ වෙතත් මෙය ලංකාවේ ජනතාවට දැක බලා ගැනීමට නොහැකි වීම ලංකාවේ සිනමා ඉතිහාස් සිදු වූ අවාසනාවන්තම සිදුවීමක්.


එසේ නොවන්නට සිංහල සිනමාවේ සංවත්සර දිනය වෙනස් වෙන්නට තිබුණා වගේම ඒ ඉතිහාසය 1924-25 වසර දක්වා දිව යන්නටත් ඉඩ තිබුණා.

ඒ ලෝක සිනමාවේ චාලි චැප්ලින්ගේ "The Gold Rush", සර්ජි අයිසන්සටයින් ගේ "Battleship Potemkin", ආන්ස්ට් ලූබිච් ගේ "The Marriage Circle", හෙන්රි කිංග් ගේ "Stella Dallas", ෆ්‍රිට්ස් ලෑන්ග් ගේ "Die Nibelungen" වැනි චිත්‍රපට තිරගත වූ කාලයයි.

ඉන් පසුව ෂන්මුගම් චිත්‍රපට නිෂ්පාදන සමාගම 1946 දී එන්. තුරෙයිසිංහම්ගේ අධ්‍යක්ෂණයෙන් යුතුව ‘දිව්‍ය ප්‍රේමය’ නමැති චිත්‍රපටය නිපදවීමට පටන් ගත්තා. . එහි රඟපාන්නට. සී. බී. විජේසිංහ, ඕගන් රුද්‍රිගු, ටී.එල්. සිමියොන් ද සිල්වා, විමලා කාන්ති, කමලා කාන්ති තෝරාගෙන ඉංදියාවට ගියත් නිෂ්පාදන කටයුතු සිදු වුණේ ඉතා හෙමින්.


ඒ වන විට දර්ශන වාර අටසීයක් වේදිකා ගත කර තිබූ මීගමු, මිනර්වා නාට්‍ය කණ්ඩායමේ ‘කඩවුණු පොරොන්දුව’ නාට්‍යය සිනමාවට නැගීමට එස්.එම්. නායගම් උනන්දු වුණේ නාට්‍යයේ ජනප්‍රියත්වය ගැන සලකායි. ඒ අනුව ‘කඩවුණු පොරොන්දුව’ චිත්‍රපටගත කිරීම 1946 දී දකුණු ඉන්දියාවේ මදුර නගරයේදී ආරම්භ කළා. රුක්මනී දේවි, බී. ඒ. ඩබ්ලිව්. ජයමාන්න, එඩී. ජයමාන්න ඇතුළු ශිල්පීහු රඟපෑ ජොතිශ් සිංහගේ අධ්‍යක්ෂණයක් වූ "කඩවුණු පොරොන්දුව" එස්.එම්. නායගම්ගේ නිෂ්පාදනයක්.


කෙසේ වෙතත් ප්‍රථම සිංහල කතානාද චිත්‍රපටය සඳහා වූ තියුණු තරගයෙන් ජයගන්නේ "කඩවුණු පොරොන්දුව"යි. 1947 ජනවාරි 21 වැනිදා කොළඹ කිංස්ලි සිනමාහලේදී "කඩවුණු පොරොන්දුව" මංගල දර්ශනය පවත්වනු ලැබුවා.

එහෙයින්ම ප්‍රදර්ශනය වූ ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපටය නාඩගම්, නාට්‍ය ලක්ෂණ පිළිබිඹු කළා. මා දකින්නේ සිංහල සිනමාව වැරැදි මගක ගමන් කරන්නට පටන් ගත්තේ එදා සිටම බවයි.


මේ කාලයේදීම ගාඩිනර් ඉන්දියාවේ කොයිම්බතුර්හි සෙන්ට්‍රල් චිත්‍රාගාරයේ "අශෝකමාලා" රූගත කිරීම කළත් ‘අශෝකමාලා’ දෙවැනි සිංහල චිත්‍රපටය ලෙස තිරගත කළේ 1947 අප්‍රේල් 09 වැනිදා. ‘සාලිය හා අශෝකමාලා’ කතා පුවත ඇසුරින් "අසෝකමාලා" තිරනාටකය ලිව්වේ ශාන්ති කුමාර් සෙනෙවිරත්නයි. අශෝකමාලා ලෙස එමලින් දිඹුලානත්, සාලිය කුමරු ලෙස ශාන්ති කුමාර් සෙනෙවිරත්නත් රඟපෑ ගී තනු ඇතුළත් වූ "අශෝකමාලා" චිත්‍රපටයේ සංගීතය අධ්‍යක්ෂණය කළේ මොහොමඩ් ගවුස්.

ශ්‍රී ලාංකිකයකු වූ ශාන්ති කුමාර් සෙනෙවිරත්න අධ්‍යක්ෂණය කළ "අශෝකමාලා" චිත්‍රපටය ප්‍රථම ඓතිහාසික කතානාද චිත්‍රපටය ලෙස සිංහල සිනමා වංශකතාවේ සටහන් වූයේ නම් සිංහල සිනමා සංවත්සරය සමරන්න වෙන්නේ වෙනත් දිනයකයි.

එසේම එලෙස සිදු වූවා නම් ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපටය ඉංදීය මොඩලයේ බයිස්කෝප් එකක් වන්නේත් නැහැ.

-සිතන්නා-

Friday, 10 January 2025

කෝච්චි කතා දෙකක්...

 

කාලෙකට පස්සෙ කෝච්චියේ කොළඹ එද්දි කෝච්චි අත්දකීම්.

මං නගිද්දි එහෙන් මෙහෙන් සෙනඟ හිටගෙන උන්නා. තුන් දෙනා යන මුහුණට මුහුණ පිහිටි සීට් දෙකක මුසල්මානු කාන්තාවො 3 දෙනෙක්. දරුවො ඔඩොක්කුවේ තියාගෙන. බෑග් සීට් උඩ තියන්. බෑග් තියන උඩින් ඇති රාක්ක හිස්.


බෑග් අයින් කරල කාටවත් ඉඩ නොදී කයිය ගහගෙන යනවා. කවුරුත් සීට් එක දෙන්න කියන්නෑ. කාන්තාවොනෙ. අනෙක මුසල්මානුනෙ.

මට කොළඹ යනකල් හිටගෙන යන්න උවමනාවක් නැති නිසා එක සීට් එකක් ළඟ හිටගෙන බෑග් දිහා එබීගෙන රවාගෙන උන්නා.
බෑග් අයින් කරලා ඉඩ දුන්නේ බෑග් උඩින් දාල දෙන්නද කියල අහන්න හිතද්දිමයි.

අනෙක් සීට් එක තමයි ෆොටෝවෙ තියෙන්නේ. හිටන් ඉන්න අය බලනවා. ඉඩ දෙන්නෙම නෑ. එන්න එන්න සෙනඟ වැඩි වෙනවා. ටිකක් දුර යද්දි එක්කෙනෙක් ඇහුවා ඔය බෑග් තියන සීට් එකටත් ටිකට් අරං ද කියලා. ඔන්න බෑග් බිමිං තියලා ඉඩ දුන්නා.

++++++++++++++++++++++++++++++++++

අනෙක් ෆොටෝවෙ පේන්නෙ කෝච්චිවලට නැගල මියුසික් බෆල් දාගෙන ඔලුවට වද දෙන සංගීත හිඟන්නෝ. අපි සිංදු අහන්න ඕනෙ නම් අපිට ඕනෙ ඒව අහගන්නම්. උදේ පාන්දර ඝෝෂාවෙන් ඔළු අවුල් කරන්න එපා කියන්න කවුරුත් නෑ.



අඩුම තරමින් මේව උස්සන් නගිද්දි ස්ටේෂන් වලින්වත් නවත්තන්න බැරි ඇයි? මං දන්න තරමින් කෝච්චියේ හිඟා කෑම තහනම්.
මේවත් ක්ලීන් වෙන්න ඔළු හැදෙන්නෝනෑ.

-සිතන්නා-

Thursday, 2 January 2025

මේ ආණ්ඩුවේ හොඳම දේ දරුවන්ටද?


ස්නාහිර පළාතේ ගුරුවරුන්ට තම පාසල්වල ළමුන් සඳහා උපකාරක පන්ති පැවැත්වීම තහනම් කරමින් අධ්‍යාපන අමාත්‍ය හරිනි අමරසූරිය මහත්මිය යටතේ ඇති බස්නාහිර පළාත් අධ්‍යාපන කලාප අමාත්‍යාංශය විසින් චක්‍රලේඛයක් පසුගියදා නිකුත් කරනු ලැබුවා.

වත්මන් ආණ්ඩුවේ නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය මහින්ද ජයසිංහ මහතා ඉක්බිතිව මාධ්‍ය හමුවේ පෙනී සිටිමින් කියා සිටියේ රජය අමාරුවේ දැමීමට නිලධාරීන් හිතාමතා ගත් තීරණය ආපසු හැරවීමට තමන් මැදිහත් වූ බවයි.

"අපි වගේ අයට අධ්‍යාපන කියන්නේ දරුවන්ට පියාපත් දෙනවා වගේ. තටු තිබුණොත් කොහාට ඉගිලෙන්න බැරිද?"

දැන් පාරාවළල්ලක් වී තියෙන්නේ මේ ආණ්ඩුවේ නිදහස් අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්තියයි. ලක්ෂ සංඛ්‍යාත දරුවන්ට පියාපත් ලැබෙන පරිදි නිදහස් අධ්‍යාපනය තහවුරු කිරීම අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් ජාතික ජන බලවේගය ඉදිරිපත් කළ ප්‍රතිපත්තිය විය.

ටියුෂන් සීමාවන් පැනවීමට අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරිය ලෙස හරිනි අමරසූරියගේ අමාත්‍යාංශය ගත් තීරණය මේ රටේ කිසිම රජයකට ගත නොහැකි වූ ඍජු තීරණයකි. එය ආපසු හැරවීම යනු දරුවන්ට පියාපත් ලබාදීම නොව අසරණ දරුවන්ගේ පියාපත් කැපීමයි. අනෙක් අතට මහින්දට අනුව බස්නාහිර පළාත් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ නිලධාරීන් හරිනිගේ හිතුමතේට හොර රහසේ මෙම තීරණය ගෙන ඇතැයි කිව හැකිද?

අපේ රටේ නිදහස් අධ්‍යාපනය කළු ලෑල්ලක් පමණයි. මේ රටේ ආර්ථිකය විසින් පාසල්වල සිටින ගුරුවරුන් බහුතරයක් කළු කඩ මුදලාලිලා බවට පත් කර ඇති බව අපි දනිමු. ඉස්කෝලේ මිස්ගේ හවස පන්තියට යන්න බැරි ළමයාගේ ඉරණම මේ රටට නොරහසකි.

අභ්‍යාස පොතක් ඉවර වූ විට තවත් පොතක් ගන්න දඟලපු අම්මලා තාත්තලාගේ දරුවෝ ඔය ටියුෂන් ගුරුවරු නිසා විඳින දුක කවදාවත් ඉස්කෝලෙක ඉගැන්වූ නැති මහින්ද ජයසිංහ නොදන්නවා ඇති.

පාසලේදී සම්පූර්ණ කළ යුතු විෂය නිර්දේශය බොහෝ ගුරුවරුන් දරුවන්ට උගන්වන්නේ ටියුෂන් පංතියේදීය. ටියුෂන් ගත නොහැකි රටේ දරුවෝ අදක්ෂයෝ යැයි කියති.

වත්මන් ආර්ථිකය තුළ ගුරුවරුන්ට උපකාරක පන්ති සහනයක් වී ඇති බව සැබෑය. ඔවුන්ගේ වැටුප් විෂමතා ඉවත් කර වැටුප් වැඩිවීමක් කළ යුතු බව ඇත්ත. නමුත් රජයට ගෙවිය යුතු ණයක් වෙනුවෙන් ළමයින්ට බැන වැදීම අපරාධයකි.

මේ රටේ පාසල් යනු තනිකරම දූෂිත පද්ධතියකි. එක පැත්තකින් විදුහල්පති භීෂණයයි. දරුවන් පාසල්වලට ඇතුළත් කිරීමේ දී මෙන්ම පළමු වසර හැර අතරතුර වසරක කාලයක් දරුවන් පාසල්වලට ඇතුළත් කිරීම, පාසල් මාරුවීම්වලදී ඔවුන් මෙහෙයවන විදුහල්පතිවරුන් වෙනම මාතෘකාවකි. පාසලක අතරමැදි පුරප්පාඩු සඳහා ළමයකු ඇතුළත් කරගැනීමට රුපියල් ලක්ෂ දෙක, තුන, හතර නොඉල්ලන විදුහල්පතිවරයකු සිටින පාසලකින් අබ ටිකක් සොයා ගත හැකිද යන්න සොයා බැලීමට වෙනම කමිටු පත් කළ යුතුය.

මෙවැනි මාෆියාවක් පාසල් තුළ ක්‍රියාත්මක වන වටපිටාවක බටහිර පාසල්වල ගුරුවරුන් තම පාසලේ සිසුන්ට ටියුෂන් දීම තහනම් කිරීමට ගත් තීරණය ප්‍රගතිශීලී පියවරක් විය. එය බස්නාහිර පළාතේ ආදර්ශයක් ලෙස අත්හදා බලා මුළු රටටම යෙදිය හැකිව තිබූ තීරණයකි.

තමන්ගේම පාසලේ දරුවන්ට ටියුෂන් නොදී දක්ෂ ගුරුවරයෙකුට පාඩුවක් නැත. කලාපයේ තවත් බොහෝ පාසල් තිබේ. වෙනත් පාසල්වල දරුවන්ට දක්ෂ ගුරුවරයකුගේ දැනුම ලබාගැනීම සඳහා ටියුෂන් අවශ්‍ය වේ.
එහෙම නැතුව ආණ්ඩුවෙන් පඩියක් අරගෙන තමන්ගේ පාසලේ දරුවන්ට ටියුෂන් පවත්වන්නට ගුරුවරු අයිතියක් ඉල්ලනවා නම් ඒක අමු වංචාවකි. නිරුවතින් පාරේ යෑම ඊට වඩා යහපත්ය.
(උපුටා ගැනීමකි.)

-සිතන්නා-

Monday, 16 December 2024

වෙඩි නොතබා පළවා හරිමු..!

 


රිළවුන්, වඳුරන් ගහණය වැඩි වී සකල ශ්‍රීලංකාවාසීන්ගේ ජන ජීවිතය විනාශ කරද්දී, යුරෝපයේ මෙන් සමතුලිතතාව රැකීම සඳහා උං වෙඩි තබා මරා නොදමා ලංකාව වටා ඇති දූපත් වලට ගෙන ගොස් මුදාහැරීම හොඳ තීන්දුවක්.

ලංකා දූපත වටා ඇති මන්නාරම, යාපනය, ත්‍රිකුණාමලය, මඩකළපුව, පුත්තලම වැනි කළපු ආශ්‍රිතව දූපත් විශාල ප්‍රමාණයක් තියෙනවා. පෙරියතිව්, මාන්තිව්, කකරෙයිතිව්, පුලියන්තිව් හා පිජන්, බෆලෝ, සෝබර් වැනි දූපත් රාශියක් ඒ සඳහා ප්‍රයෝජනයට ගන්න පුළුවන්.

මීට විරුද්ධ වන සංවිධාන වෙත්නම් ඔවුන්වත් එහි පදිංචි කරමු. එසේම සතුන්ට ආහාර පාන දීමට උනන්දු අයට පළතුරු, එළවළු ආදිය රැගෙන දූපත් වෙත යන්න බෝට්ටු සේවා සංවිධානය කළ හැකියි.

ඒ වගේම වල් අලි මිනිස් ජනාවාස වලින් කැළේට පළවා හැරීමේ තීන්දුවට එරෙහි සංවිධානවලට නිකරුණේ කොළඹ අව්වේ වේලෙන්නේ නැතිව වල් අලි ගැවසෙන අනාරක්ෂිත ගම්මාන අද්දරට ගොස් පිකටින් කරන්නට අවස්ථාව සැලසිය යුතුයි.

-සිතන්නා-

Wednesday, 27 November 2024

කපුගේ ගැයූ 'කම්පන'හි ගීතය 'පන්සල් වැලපිල්ල'

                                      පන්සල් වැලපිල්ල


ගුණදාස කපුගේ විසින් සංගීතවත් කරන ලද 'පන්සල් වැලපිල්ල' ගීතය ඔහුගේ 'කම්පන' සංගීත ප්‍රසංගයේදී ගායනා කරන ලද ගීතයකි. මෙම ගීතය රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ විසින් රචනා කරන ලද්දකි.

1988 ඔක්තෝම්බර් 22 වැනිදා පැහැර ගනු ලැබූ වෛද්‍ය ශිෂ්‍ය ත්‍රිමා විතාණ ඝාතනය පදනම් කර ගත් 'පන්සල් වැල්පිල්ල' - ගීතය ඉතා සංවේදී එකක් වන්නේ සැබැවින්ම ත්‍රිමාගේ ඝාතනය එවකට බොහෝ තරුණ ජීවිත ඝාතනය කෙරුණු ආකාරය පෙන්වන ඉතා සාහසික ඝාතනයක් වීම හේතුවෙනි.
වැල්ලවාය, කොස්ලන්ද මාර්ගය අසලදී ත්‍රිමා විතානට වධ හිංසා කොට, ඔහුගේ සිරුර සිගරට්වලින් පුළුස්සා, නියපොතු ගලවා, යටිපතුල් ගැලවී, ඇස් උගුල්ලා දමා, පරාල ඇණ හිසට ගසා කඹයක් බැඳ ජීප් රථයකින් පාර දිගේ ඇදගෙන ගොස් පුළුස්සා දමා ඇති බවට අනාවරණය වූවකි.
(මෙම සටහන මිරර් ආට්ස් වෙබ් අඩවියෙන් උපුටාගත් කොටසකි.)
පසුව ලියමි: ත්‍රිමා විතාන ඝාතනය කළේ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ හිටපු පාර්ලිමේන්තු මංත්‍රී සුසන්ත පුංචි නිලමේ ගේ අනුදැනුම හා මෙහෙයවීම යටතේ බව ප්‍රකටය.

-සිතන්නා-